Uyku, vücudun dinlenmesini sağlayan ve vücudu yeni bir güne yeniden hazırlayan bir yenilenme sürecidir. Uyumak, insanların yaşam kalitesi ve sağlığını etkileyen, hayatta kalması için önemli olan temel bir ihtiyaçtır. Yapılan araştırmalarda normal uyku süresi 7-8 saat olarak belirlenmiş olup, 7 saatten az uyku kısa uyku süresi, 7 saatten fazla uyku uzun uyku süresi olarak tanımlanmıştır.

Yapılan birçok çalışmada yetersiz uykunun sağlık üzerine olumsuz etki yarattığı görülmektedir. Yetersiz uyumanın obezite, kalp-damar hastalıkları, hipertansiyon, şeker hastalığı (diyabet) ve psikiyatrik hastalıklar ile ilişkili olduğu görülmektedir. Aynı zamanda yetersiz uykunun obezite riskini arttırdığı görülmektedir.

Az uyumak nasıl oluyor da kilo alımına hatta obeziteye neden oluyor diye bakıldığında karşımıza birçok sebep çıkıyor. Metabolik etkilerine bakıldığında iştah metabolizmasından sorumlu ghrelin ve leptin hormonlarını görmekteyiz. Ghrelin ve leptin hormonları birbirlerine zıt olarak çalışan hormonlardır.

Yetersiz uyku bu hormonlara etki ederek besin alımının artmasına neden olmaktadır. Ghrelin açlıktan sorumlu ve iştahı arttıran bir hormondur ve yapılan çalışmalar da yetersiz uykunun gün içerisinde ghrelin seviyesini arttırdığı görülmüştür. Leptin ise tokluk sinyallerini beyine iletir ancak yetersiz uyku kanda leptin seviyelerinin düşmesine neden olur.

Yapılan bir çalışmada gece çalışan bireylerin gündüz çalışan bireylere göre daha yüksek kolesterol düzeylerine sahip olduğu görülmüştür. Bunun nedeninin gece çalışan bireylerin yetersiz beslenme alışkanlıklarına sahip olmaları düşünülmektedir.

Aynı zamanda uyku halinde lipoliz yani yağ yıkımının arttığı ancak uyanıklık durumunda lipoliz oranının düşerek yağ sentezinin arttığı görülmektedir.

Uyku süreci, uykunun düzensiz olması bireylerin yeme alışkanlıklarında da değişikliğe sebep olmaktadır. Uyku süresinin kısa olması yemek için daha fazla vakit sağlarken gün içinde öğün saatlerinin değişmesine neden olmaktadır.

Öğün saatlerinin değişmesi öğün sıklığının azalmasına, şeker ve yağ içeriği yüksek atıştırmalıklar tercih edilmesine neden olarak beslenme kalitesinin düşmesinde etkilidir.

Sağlıklı bir yaşamın, sağlıklı beslenme kadar sağlıklı bir uykudan da geçtiği unutulmamalıdır.

Rabia Yoran
Takip edin

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Whatsapp